MASİF TRANSFÜZYON

• Bir defada 2500 ml'den fazla veya 24 saat içinde 5000 ml'den fazla kan transfüzyonuna denir.

Bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir,  bunlar :

• Hipervolemi
• Trombosit fonksiyonlarında bozulma
• Asidoz
• Hiperpotasemi
• Hipotermi
• Oksijen transportunun bozulması

TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI

1. A, B, O ve Rh uyuşmazlıkları
2. Eritrosit yıkımı
3. Hemoglobinemi ve hemoglobinüri
4. Oligüri
5. Hipotansiyon
6. Dispne ve göğüs ağrısı
7. Sarılık
8. Bulantı-Kusma
9. Kanın verildiği vende ağrı ve ısı artışı
10. Ateş ve alerjik reaksiyonlar
11. Bakteriyel sepsis
12. Emboli
13. Tromboflebit
14. CMV bulaşması riski doğar.

KAN ÜRÜNLERİ

Bunlar 7 çeşittirler :

1. Taze tam kan
2. Eritrosit süspansiyonu
3. Trombositten zengin plazma ve trombosit süspansiyonu
4. Plazma
5. Faktör konsantreleri
6. Albümin konsantreleri
7. Kriyopresipitat

Soru : Eritrosit süspansiyonunun en önemli avantajı nedir ?

• Volüm yüklemesi yapmadan eritrosit ihtiyacını karşılar. Bu sayede trombositlerin %70 'i plazmada kalır.

Soru : Kaç çeşit plazma vardır ?

• taze plazma
• taze donmuş plazma
• kuru plazma

TRANSFÜZYON

Kanın Görevleri :

• Gaz transportunu sağlarlar.
• Hücrenin besin ihtiyaçlarının taşınmasını ve artık ürünlerin hücreden uzaklaştırılmasını sağlar.
• Hemostazın sağlanması için gerekli faktör ve elemanların taşınması görevini üstlenir.
• Hücresel savunma elemanlarını taşır.
• Çeşitli hormon ve enzimleri taşır.

Soru :Depolanan kanda ne gibi değişiklikler olur ?

• ATP ve 2,3 DPG azalır.
• Oksijen taşıma kapasitesi azalacaktır.
• Trombositler 24 saatten sonra kaybolurlar.
• Potasyum miktarı yükselecektir.
• Laktik asit birikir.
• pH azalır.
• Amonyak birikir.
• F-II, VII, IX, XI stabil olarak bulunur.

HEMOSTAZ TESTLERİ

1. Trombosit ( PLT ) sayısı
2. Kanama zamanı - 3.5 dk
3. PTZ ( Protrombin zamanı )
4. PTT ( Parsiyel tromboplastin zamanı )
5. Trombin zamanı
6. Pıhtılaşma zamanı - 9 ile 14 dk kadardır.
7. Fibrinojen miktarı
8. Fibrinoliz testleri
9. Koagülasyon faktörleri tayini

• PTZ normal ve PTT uzamış ise o zaman aklımıza F-VIII, IX, XI, XII eksikliği gelir.
• PTZ uzamış ve PTT normal ise o zaman aklımıza F-II, V, VII, X eksikliği veya fibrinojen eksikliği gelir.

DIC ( Dissemine İntravasküler Koagülasyon )

Nedenleri :

• İntrauterin fetüs ölümü,
• Plasentanın erken ayrılması,
• Amniyotik sıvı embolisi,
• Hemolitik transfüzyon komplikasyonu,
• Yaygın karsinoma,
• Lenfomalar,
• Yılan sokması,
• Şok,
• Sepsis

Klinik Tablo :

•  DIC durumunda bir yandan pıhtılaşma, bir yandan da fibrinolizis olmaktadır.
• Trombositler ve koagülasyon elemanları hızlıca tüketilirler.
• aPTT yükselir.

AKKİZ HEMOSTAZ BOZUKLUKLARI

Bunlar yaklaşık 8 çeşittirler :

1. Trombositopeni
2. K vitamini antagonistlerine bağlı hemostaz bozuklukları
3. Heparine bağlı hemostaz bozuklukları
4. Antikoagülan tedavi nötralizasyonuna neden olmayan durumlar
5. Karaciğer yetmezliğine bağlı hemostaz bozuklukları
6. Böbrek yetmezliğine bağlı hemostaz yetmezlikleri
7. Hipotermi
8. Hipofibrinojenemi

Trombositopeni :

• PLT sayısının 100.000 mm3 altında olması durumuna verilen isimdir.
• Cerrahi hastalarda en fazla gözlenmektedir.
• PLT sayısının 60.000 'e kadar düşmesi hemostaz için yeterli sayılmaktadır, fakat daha da düşmesi ciddi sorunlar meydana getirebilir.
• PLT sayısının 10.000-20.000 arasında olması spontan kanamaların olmasına neden olacaktır.
• Antitümör ilaçları, kemik iliği metastazları, ITP, hipersplenizm, DIC (dissemine intravasküler koagülasyon ) veya sepsis masif kan transfüzyon trombositopeni meydana getirir.

Heparine Bağlı Hemostaz Bozuklukları :

• Heparin antitrombin III etkisini artırmaktadır.
• PTT ve aPTT seviyeleri yükselmektedirler.
• Cerrahi işlem uygulanacaksa bu cerrahi işlem öncesinde heparini kesmek yeterli olacaktır.

Hipotermi :

• Masif kan transfüzyonu sonrasında meydana gelmektedir.
• Hipotermi durumunda tüm enzimlerin aktivitesinde azalma gözlenir.
• Fibrinolitik aktivitede artma gözlenir.

KONJENİTAL HEMOSTAZ BOZUKLUKLARI

Bunlar 6 çeşittirler :

1. Hemofili A
2. Hemofili B
3. Rosenthal Sendromu
4. Parahemofili
5. Vonwillebrand Hastalığı
6. Konjenital afibrinojenemi, hipofibrinojenemi, disfibrinojenemi

1- Hemofili A :

• Bu en sık görülen konjenital hemostaz bozukluğudur.
• X'e bağlı resesif geçer ( Erkek Hastalığı )
• Faktör VIII eksikliği vardır.
• Spontan kanama gözlenmez.
• Elektif cerrahi için F VIII %30 seviyelerinde olmalıdır.
• aPTT yüksektir, fakat PTZ ve VWF normaldir.

2- Hemofili  B ( Christmas Hastalığı )

• İkinci en sık konjenital hemostaz bozukluğudur.
• X'e bağlı resesif geçer.
• F-IX eksikliği vardır.

3- Rosenthal Sendromu :

• F-XI eksikliği vardır.

4- Parahemofili :

• F-V eksikliği

5-  VonWillebrand Hastalığı :

• Otozomal dominanttır.
• VWF eksikliği ve F-VIII eksikliği vardır.
• aPTT yüksektir.

6- Konjenital afibrinojenemi, hipofibrinojenemi ve disfibrinojenemi :

• Otozomal resesiftir.
• Umbikal korddan kanama vardır.
• Minör travmada bile intrakraniyal kanama oluşur.
• Cerrahi müdahale için gerekli seviye 100 mg/dL 'den fazla olmalıdır.
• Taze donmuş plazma ile replesman yapılır.

Hemostaz 1

Hemostaz Mekanizması :

• Damar yaralanmasına ilk tepki lokal vazokonstrüksiyondur.
• Vazokonstrüksiyondan sonra HEMOSTAZ gerçekleşir ve hemostazın ardından FİBRİNOLİZ meydana gelir.
• Yaralanan damarda toplanan trombositler TxA2 salgılar ve sonrasında VK ve trombosit agregasyonu meydana gelir.
• İleri yaş, ateroskleroz, DM, hipertansiyon gibi hastalıklar damar esneklik kaybına yani yetersiz konstrüksiyona neden olacağından dolayı bu tarz hastalarda hemostaz bozukluğu meydana gelecektir.

Trombositler :

• Normal sayısı 200.000-400.000 /mm3 tür.
• Damar yaralanmasını takiben ve subendoteliyal kollajene ve birbirlerine 15 sn içinde yapışırlar. Bu olay vonWillebrand faktör varlığında olur. Eksikliğinde ise vonWillebrand hastalığıdır.

• Böylelikle yumuşak trombosit tıkacı oluşur. Bu reversibldir ve buna primer hemostaz denir.
• Primer hemostaz heparin verilmesinden etkilenmez, fakat aspirin verilmesinden etkilenir.
• Tıkaçtaki trombositler TxA2, serotinin, trombin, Ca ve Mg salgılar ve bunların salgılanmasından sonra trombosit agregasyonu oluşur ve daha sağlam kalıcı tıkaç meydana gelir.
• Vasküler kontraksiyon ve trombosit tıkacının oluşması için geçen süre, klinikte kanama zamanı olarak adlandırılır.
• Trombosit sayısının azalması ve trombosit fonksiyon bozukluğunda hemostaz bozukluğu görülür.

Pıhtılaşma :

• Fibrinojenin fibrine dönüştürülmesi işlemidir.
• İki yol izler => faktör XII ve faktör VII ile başlayan yol.
• Bu iki yol faktör X, V, II içine olan ortak yolda birleşir.
• Faktör III, IV, VIII hariç tüm koagülasyon faktörleri karaciğerde sentezlenir.
• Faktör II, VII, IX, X sentezi için K vitamini gereklidir.

Koagülasyon Faktörleri :

• Bunlar 13 adettirler.  Faktör I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII

Fibrinoliz :

• Pıhtıdaki fibrin işlevi bittikten sonra ortadan kaldırılması işlemine fibrinoliz denir.
• Plazmin bu sistemin maddesidir, plazmin intravasküler fibrin oluşumunu düzenler ve oluşmuş fibrini eritir.
• Plazmin sadece fibrini değil, ayrıca faktör II, V, VIII, IX, XI parçalar.